زمان تقریبی مطالعه: 3 دقیقه
 

میرعبدالعال نجات حسینی کوه‌گیلویه‌ای





میرعبدالعال نجات حسینی کوه‌گیلویه‌ای، از شعرا و نویسندگان قرن یازدهم و دوازدهم هجری در اصفهان بوده است.


۱ - معرفی اجمالی



میرعبدالعال متخلّص به «نجات» فرزند میرمحمّدمؤمن حسینی کوه گیلویه‌ای، شاعر ادیب و نویسنده ماهر در قرن یازدهم و دوازدهم هجری در اصفهان بوده است. پدرش در دستگاه میرزا حبیب‌اللّه صدر بوده، سپس مستوفی کوه‌گیلویه و بعدا استرآباد شد. فرزندش در عداد منشیان دستگاه سلاطین صفویه بوده و مدتی در کتابخانه سلطنتی کار می‌کرده و خط خوشی داشته است.

۲ - وفات



فوتش در سال ۱۱۴۱ق به سن متجاوز از ۹۰ سال روی داده قبرش در تکیه آقا حسین خوانساری است. مادّه تاریخ وفاتش را میرزا شفیعای اثر شاعر گوید:

"چون میر نجات از جهان کرد عبور شد جای غزل مرثیه خوانی دستور"
"در ضمن دعا «اثر» به تاریخش گفت: «با سیّد کائنات گردد محشور»".
وفاتش را در سال ۱۱۲۱ق نیز گفته‌اند. مقبره «میر نجات» تا سال‌های اخیر باقی بود و در تعمیراتی که در سال ۱۳۷۳ش توسط شهرداری اصفهان در تکیه آقا حسین خوانساری صورت گرفت مقبره او را از بین بردند.

۳ - آثار ادبی



شعر خوب می‌گفته و در آن «نجات» تخلّص می‌نموده است. دیوانش قریب به ده هزار بیت است. نسخه‌هایی از «دیوان نجات» در کتابخانه آکادمی علوم شوروی در لنینگراد، و کتابخانه مدرسه عالی سپهسالار موجود است. «مثنوی مسیر الطّالبین» که در سال ۱۰۸۵ق سروده شده و حدود هزار و دویست بیت است و «مثنوی گل کشتی» در آداب و رسوم و فنون کُشتی که در سال ۱۱۱۲ق سروده شده و نسخه‌هایی از آن در کتابخانه ملّی تبریز، موزه بریتانیا، کتابخانه ملّی ملک، کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران، کتابخانه آکادمی علوم شوروی در لنینگراد و کتابخانه دانشگاه پنجاب لاهور در پاکستان موجود است. شعر زیر از اوست:

"می‌خواست سوی من نگرد سوی خویش دید ••• خوش نوش کرد شربت بیمار خویش را".
[۱] نصرآبادی، محمدطاهر، تذکره نصرآبادی، ج۱، ص۴۸۳-۴۸۵.
[۲] مهدوی، سیدمصلح‌الدین، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج۲، ص۹۶۸.
[۳] مهدوی، سیدمصلح‌الدین، سیری در تاریخ تخت فولاد، ص۱۱۰.
[۴] حزین لاهیجی، محمدعلی، تذکره المعاصرین، ص۱۵۷-۱۶۱.
[۵] حزین لاهیجی، محمدعلی، تذکره المعاصرین، ص۲۸۸-۲۹۴.
[۶] سمرقندی، دولتشاه، تذکره الشّعراء، غنی، ص۱۳۳.
[۹] بیگی حبیب‌آبادی، پرویز، تاملی در تذکره روز روشن، ص۸۰۴-۸۰۶.
[۱۰] حسن‌خان بهادر، سیدمحمدصدیق، تذکره شمع انجمن، ص۷۱۵.
[۱۱] اته، هرمان، تاریخ ادبیّات در ایران، ج۵، ص۱۳۶۷.
[۱۲] العجمی، فالح شبیب، صحف ابراهیم، ص۲۲۶-۲۲۷.


۴ - پانویس


 
۱. ↑ نصرآبادی، محمدطاهر، تذکره نصرآبادی، ج۱، ص۴۸۳-۴۸۵.
۲. ↑ مهدوی، سیدمصلح‌الدین، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج۲، ص۹۶۸.
۳. ↑ مهدوی، سیدمصلح‌الدین، سیری در تاریخ تخت فولاد، ص۱۱۰.
۴. ↑ حزین لاهیجی، محمدعلی، تذکره المعاصرین، ص۱۵۷-۱۶۱.
۵. ↑ حزین لاهیجی، محمدعلی، تذکره المعاصرین، ص۲۸۸-۲۹۴.
۶. ↑ سمرقندی، دولتشاه، تذکره الشّعراء، غنی، ص۱۳۳.
۷. ↑ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذّریعه الی تصانیف الشیعه، ج۹، ص۱۱۷۱.    
۸. ↑ مدرس تبریزی، محمدعلی، ریحانه الادب، ج۶، ص۱۳۳.    
۹. ↑ بیگی حبیب‌آبادی، پرویز، تاملی در تذکره روز روشن، ص۸۰۴-۸۰۶.
۱۰. ↑ حسن‌خان بهادر، سیدمحمدصدیق، تذکره شمع انجمن، ص۷۱۵.
۱۱. ↑ اته، هرمان، تاریخ ادبیّات در ایران، ج۵، ص۱۳۶۷.
۱۲. ↑ العجمی، فالح شبیب، صحف ابراهیم، ص۲۲۶-۲۲۷.


۵ - منبع



مهدوی، سیدمصلح‌الدین، اعلام اصفهان، ج۴، ص۲۴۷.    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.